Laatst bijgewerkt op 2 april, 2020
Fez heeft de grootste authentieke medina van de moslimwereld. Een labyrint met meer dan 9000 kleine straatjes, steegjes en poortjes. De nachtmerrie van iedere kaartenmaker, de droom van 1000-en-1 nacht.
Authentieke ijzersmeden, leerlooiers, pottenbakkers; winkeltjes vol fraaie tapijten en gewaden; de geuren van kruiden, olijven, kebab en muntthee, chaotische marktjes vol verse groenten en fruit… Geen stad fysiek zó dichtbij, maar cultureel zó ver weg als het mystieke Fez. In dik drie uur vliegen sta je in een compleet andere wereld. Fez is de meest authentieke van alle vier de Marokkaanse koningssteden, minder toeristisch ook dan bijvoorbeeld Marrakech. De eeuwenoude stad heeft met zijn enorme medina de grootste autovrije zone ter wereld.
De medina van Fez in de vroege ochtend.
Al in de 8e eeuw werd de voorloper van de stad Fez gesticht door vader en zoon Idris die op de linker- en rechterrivieroever ieder een dorp oprichtte. In de 11e eeuw werden deze twee dorpen samengevoegd tot de stad Fez en werd het een echte handelsstad. Tegenwoordig is Fez met zijn 1 miljoen inwoners één van de grootste steden van Marokko. Het historische centrum waar de medina en de stadsmuur onderdeel van uitmaken is uitgeroepen tot UNESCO werelderfgoed.
Bab Bou Jeloud, de blauwe poort naar de medina.
Fez is geen stad met bezienswaardigheden in de klassieke zin van het woord. Eigenlijk is er maar één echte attractie: de medina. En dus moet je vooral lopen, heel veel lopen. Je zult keer op keer verdwalen, maar dat is alleen maar leuk. Onthoud: bergafwaarts is dieper de medina in, bergopwaarts is richting de grote toegangspoort: de fraaie Bab Boujeloud. Elk deel van de medina heeft zijn eigen handel en specialiteit: vlakbij de tanneries (zie verderop) vind je bijvoorbeeld meerdere weverijen waar men tapijten en sjaals met de hand maakt; het kleine pleintje Place el-Seffarine staat weer om de vele zilver- en koperwerkplaatsen.
Vlakbij de blauwe poort vind je de Madrassa Bou Inania, een oude religieuze school (madrasa) en moskee gebouwd tussen 1351 en 1356. Dit gebouw bevat zeer fijne versieringen in de Merenidische stijl: houtwerk, stucwerk, bogen, kalligrafie en gedetailleerde mozaïeken. De madrassa beschikt ook over een minaret, wat ongebruikelijk is voor Fez, en het is de enige moskee die voor niet-islamieten toegankelijk is in Fez.
Binnenplaats van de Madrassa Bou Inania. Foto door Alfons Taekema.
Loop veel zelf door Fez, maar boek ook een dag(deel) een gids. Hij loopt net weer die straatjes in die je zelf niet vindt en vertelt je alles over de levensgewoonten in Fez. Als je het toch te pakken hebt, loop dan ook naar de filmsetachtige Mellah, de deels verlaten joodse wijk, net buiten de medina. Grote kans dat een local je direct aanbiedt om de buurt te laten zien, uiteraard voor een bescheiden vergoeding.
Eén van de leerlooierijen in Fez.
Fez is een uitdaging voor je neus. De meest indringende geur komt van de ‘tanneries’, oftewel leerlooierijen, waar dierenhuiden gevild en gekleurd worden in diepe vaten vol vloeistoffen waarvan je de exacte samenstelling niet wilt weten. Een genot voor het oog, niet voor de neus.
Toch worden je reuk- en smaakorganen ook op een positieve manier geprikkeld. Rokende eettentjes, verse vruchten en olijven op de markt, geurende muntthee bij lokale cafeetjes. Wees niet bang en schuif in de food souk aan bij de locals voor een verse kebab. De ‘keuken’ is dan misschien niet zo schoon als thuis, maar het kruidige vlees is een feest. ’s Avonds vermengen etensgeuren zich op de gezellige pleintjes en straatjes bij de Bab Boujeloud. Aan de tajine’s (stoofpot) en couscous ontkom je niet. Heerlijk, en meer dan €5 hoeft het niet te kosten. Bij de wat chiquere eetgelegenheden in de medina vind je de fameuze ‘pastilla’, een hartige pastei van duif of kip en amandelen in dun bladerdeeg.
Wat je ook koopt in Fez, of het schoenen, kruiden, kleren of theepotten zijn, neem nóóit genoegen met de eerste vraagprijs. Sterker nog, de verkoper zal beledigd zijn als je niet minstens meteen een tegenbod doet van ¼ van die prijs. Ga ervan uit dat de prijs uiteindelijk altijd met minstens 40 of 50% omlaag kan.
Traditionele lampen te koop in de souk.
Wil je perse iets anders dan de Marokkaanse keuken, begeef je dan naar de Ville Nouvelle waar je verschillende Italiaanse, Chinese en Franse eetgelegenheden vindt. Het nieuwere, Franse gedeelte van Fez bereik je voor enkele euro’s met de taxi. Hier is alles compleet anders. Brede boulevards, rotondes met fraaie fonteinen en overal ijsshops en cafés. Hier bevinden zich ook de schaarse nachtclubs die Fez rijk is.
Wie de chaos van de medina even wil ontvluchten, kan in de omgeving van Fez mooie dagtripjes maken. Tip: pak bijvoorbeeld de trein naar Meknes en daar meteen een taxi naar de ruïnes van Volubilis en de heilige moslimstad Moulay Idris. Eet bij het teruggaan op het grote plein van Meknes, wandel daar nog even door de (kleinere) medina en neem dan de trein weer terug.
Een van de mooiste aspecten van een bezoek aan Fez is het logeren in een ‘riad’ of ‘dar’. Vergeet de standaard hotels in de ‘ville nouvelle’ (het nieuwe gedeelte van Fez). Een riad is een authentiek, gerestaureerd Marokkaanse herenhuis, gelegen in de medina, met een sfeervolle binnenplaats en heerlijk dakterras. Een ‘dar’ is een soortgelijk Marokkaans huis maar dan zonder binnenplaats. Door de kleurrijke tapijten en vele prachtige mozaïeken waan je jezelf in een riad of dar in een Aladdin-film. De meeste riads en dars worden gerund door geëmigreerde Fransen en hebben slechts enkele kamers. ’s Ochtends zet het vaak Marokkaanse huispersoneel verse sapjes, gebakken crêpes, jam en koffie voor je neer. Geniet bij ondergaande zon na een lange warme dag, uitkijkend over de daken en minaretten van Fez, op de loungebank van het dakterras. Voor de liefhebber: met een beetje mazzel (of: research vooraf!) hebben ze er, in tegenstelling tot in de rest van de medina waar dit verboden is, wijn en koude blikjes bier.
Voorbeeld van een riad in Fez (Dar Skalli). Foto door Alfons Taekema.
Enkele Fez accommodatie tips voor schitterende, betaalbare riads en dars in de medina: Riad Laayoun, Dar Finn, Riad Meski of de luxe, wat modernere Riad Anata. Kijk hier voor een compleet overzicht aan hotels en riads in Fez.
Nabij Fez ligt het Fes-Saiss Airport waar dagelijks vluchten aankomen uit Europa en uit andere Afrikaanse landen. Ryanair vliegt rechtstreeks vanaf Eindhoven, Brussel en Weeze naar Fez, soms al vanaf €55 retour.
Je “Local Hero” Brahim maakt jouw reis uniek met zijn insider tips. Gelijk persoonlijk contact en lokaal geregeld.
Bezoek website
FOX Verre Reizen biedt zowel groepsrondreizen als privéreizen met huurauto (tip!) naar Marokko aan.
Bezoek website
Stel zelf de Marokko rondreis samen die bij jouw wensen past door bouwstenen te combineren tot een complete rondreis.
Bezoek website
Tijdens de zomermaanden kan de temperatuur in Fez behoorlijk oplopen. Vandaar dat deze stad het beste te bezoeken is in het voorjaar of najaar: april, mei en september zijn perfecte maanden. In de wintermaanden is er kans op veel neerslag en daalt de temperatuur tot (soms ruim) onder de 20 graden.
Fez was onderdeel van onze rondreis langs de koningssteden van Marokko. De medina hier is gigantisch groot. Er zijn meer dan 200 straatjes. Pas op dat je niet verdwaald. Kijk goed naar de herkenningspunten. Wij logeerde in een riad midden in de medina. Dit is echt een ervaring. Achter de kleine deurtjes zitten hele grote ruimtes. Je krijgt hier echt het leven van de medina mee. Neem een rondleiding door de medina. Dan krijg je een oude school te zien, en verschillende handwerkzaakjes. Het is een erg authentieke stad. Er zijn leuke souvenirs te koop en je kunt er goed eten.
Fez is een prachtige oude stad. De oude medina is een wirwar van straatjes, je verdwaald keer op keer. Maar dat is nou juist de charme van de medina. Je komt toch wel weer een keer op een punt dat je wel herkent. Het is niet super toeristisch, niet in de mate van Marrakech. Het lijkt er rustiger, en ook authentieker. Fez heeft prachtige leerlooierijen. zeer fotogeniek. Vanaf verschillende omliggende terrassen kan je die prima fotograferen. Ook is een een mooie Koranschool. Het koninklijk paleis zelf kan je niet bezoeken maar de deuren van dit paleis alleen al zijn een bezoekje zeker waard. Goud en vol sterren patronen. Super.
Zelf heb ik me een bult gekocht aan het aardewerk van Fez. Blauw wit in prachtige Arabische patronen. Gewoon heel erg mooi! Grote schalen en borden gewoon in de handbagage mee terug genomen. Met de trein kan je ook heel gemakkelijk een uitstapje maken naar Meknes.
Fez is een stad die maar op 3,5 uur vliegen van Nederland ligt. De grootste autovrije zone ter wereld ligt hier, de medina! Dit doolhof is geweldig; je wordt 100 jaar terug in de tijd geworpen en loopt tussen ezeltjes, allerlei geurende kruiden en de kamelenslager. De stad is wel een beetje smerig en er heerst een machocultuur, maar als je dit weet is het prima. En oooh, die Marokkaanse keuken is echt helemaal ge-wel-dig!
Fez is een van de koningssteden van Marokko. En terecht wordt een een koningsstad genoemd. Ik heb Fez bezocht tijdens een rondtrip door Marokko heen. In elk boekje stad dat je verdwaalt door de Souk. Dit is een feit. Wat een geweldige ervaring om door de Souk te lopen en letterlijk niet te weten waar je bent.
De kleine straatjes hebben veel te bieden, maar voornamelijke de plaatselijke specerijen.
De mensen zijn gastvrij, maar wanneer je ze wat vraagt willen zij er graag wat voor "in return". Geniet van de vele kopjes thee die krijgt van de mensen....
Van alle koningssteden is de Souk van Fez het meest indrukkenwekkende. het is er groot en onoverzichtelijk. Je gaat echt terug in de tijd, kunt veel oude ambachten zien en vooral de leerlooierij was heel indrukwekkend. De mensen waren zeer vriendelijk en behulpzaam, het eten is er heerlijk en je komt ogen te kort.
Wij zijn de eerste dag georganiseerd, met een gids, door de Souk gegaan. Het geeft meer overzicht in waar je bent. Het is namelijk echt een doolhof, maar een schitterend doolhof. Ik durfde in de avond niet goed de straat op, uit angst de weg kwijt te raken terug naar het hotel, maar eigenlijk is dat nergens voor nodig geweest.
De poorten, oude scholen en moskeeen zijn een lust voor het oog.
Een stad die nog niet mega toeristisch is, waar je in de straatjes, die een doolhof vormen, echt nog kunt rondslenteren en je daadwerkelijk in het sprookje van 1001 nacht kunt wanen.
Neem een hotel in de medina, om optimaal te genieten van de sfeer. Maar zorg wel dat je en plattegrond hebt, want je kunt snel verdwalen. De leerlooierijen zijn erg de moeite waard, maar stinken wel flink!
De mensen zijn erg vriendelijk, als je echt in contact komt. Uiteraard is er ook veel armoede, dus opletten op zakkenrollers. Maar buiten dat, kun je hier nog echt authentiek Marokko zien.
Fez is een leuke stad met een leuke souk. Niet super toeristisch en voelde me hier erg veilig. Moet wel zeggen dat ik met altijd qua kleding beetje aanpas aan de cultuur en op vervelende opmerkingen niet reageer. Stad kan je leuk winkelen en goed afdingen. Lekker eten en veel mooie culturele gebouwen. In de souk zijn wegwijs bordjes wat het makkelijk maakt.
Mijn bezoek aan Fez maakte onderdeel uit van een tripje langs Marrakesh, Rabat en vervolgens Fez. Fez was van de 3 veruit de mooiste ervaring, dus vandaar deze review. Fez is een authentieke Marokkaanse stad, waar het toerisme in het voorjaar nog niet extreem aanwezig is. Dit merk je vooral aan de Marokkanen zelf, want ze zijn iets minder op je geld uit. De mensen in Fez/Marokko zijn op zich heel gastvrij, maar je moet er wel rekening mee houden dat er wel altijd een kleine vrijwillig verplichte bijdrage wordt verwacht van je. De stad zelf is heel mooi. De medina (ommuurde binnenstad) is heel knus en er lopen 2 straatjes doorheen waar over de hele lengte allemaal kleine marktkraampjes en winkeltjes zijn. Het bijzondere aan de stad is dat er een berg naast ligt met daarop een ruïne. Je kan naar de top wandelen en zo heb je prachtig uitzicht over de stad. Uitstapjes naar Moulay Idris, Volubilis en Mekness zijn aan te raden en mijn eettip is zeker te weten Cafe Clock!
In april 2015 naar Fez geweest. Een erg leuke ervaring! Het verkennen van de souk is super leuk, pas wel op dat je niet wordt opgelicht. Wanneer je met een gids de souk in gaat, brengt deze je naar dure restaurants enzo. Er zijn zat goedkope leuke restaurants, dus laat je er niet inluizen!
Ook een dagje het atlas gebergte in, is echt een aanrader. Dit kun je boeken als dagtrip. De omgeving is erg mooi.
Een week waren we in deze prachtige stad. Misschien nog wel authentieker dan zijn grote broer Marrakech. We hadden hier een huis gehuurd, voor ons gezin van 6 personen. Een prachtige eeuwenoud huis, met veel karakter. Een prachtige fontijn, het tegelwerk, de oude houten deuren. In de avond was alles sprookjesachtig verlicht. Geen seconde spijt gehad van deze keuze. In de ochtend kwam het personeel om ons ontbijt klaar te maken, en we konden ook dineetjes hier bestellen. Dat hebben we 2x gedaan. Heerlijke tajines! Het verblijf in een oude riad kan niet op tegen een (onpersoonlijk) hotel. De sfeer, het idee dat je midden in de medina zit, tussen de locals. Voor coleur local is de keuze eenvoudig; kies voor een riad, je zult er geen spijt van hebben.
Onze riad in Fes; Dar Mia (Dar= huis) www.dar-mia.com
Je “Local Hero” Brahim maakt jouw reis uniek met zijn insider tips. Gelijk persoonlijk contact en lokaal geregeld.
Bezoek website
FOX Verre Reizen biedt zowel groepsrondreizen als privéreizen met huurauto (tip!) naar Marokko aan.
Bezoek website
Stel zelf de Marokko rondreis samen die bij jouw wensen past door bouwstenen te combineren tot een complete rondreis.
Bezoek website
Bekijk & vergelijk meer goedkope vliegticketdeals op Cheaptickets.nl.
Botswana
Egypte
Kenia
Marokko
Namibië
Tanzania
Zimbabwe
Zuid-Afrika
China
India
Indonesië
Japan
Maleisië
Sri Lanka
Thailand
Vietnam
Frankrijk
Griekenland
IJsland
Italië
Noorwegen
Portugal
Spanje
Turkije
Israël
Jordanië
Costa Rica
Cuba
Mexico
Nicaragua
Amerika
Canada
Australië
Fiji
Frans-Polynesië
Nieuw-Zeeland
Argentinië
Bolivia
Brazilië
Chili
Colombia
Ecuador
Peru
Suriname
Kenia
Namibië
Oeganda
Tanzania
Zuid-Afrika
